Digital Gold वर्षभर सोन्याच्या दराने शेअर बाजारालाही मागे टाकल्यामुळे डिजिटल गोल्डमध्ये गुंतवणूकदारांचा ओढा मोठ्या प्रमाणात वाढला होता. यूपीआयमुळे सोपी पेमेंट प्रक्रिया, अगदी लहान रकमेत सोने खरेदीची सोय आणि त्वरित उपलब्धता यामुळे ही नवी पद्धत खूप लोकप्रिय ठरली. मात्र, नोव्हेंबर २०२५ मध्ये या ‘चमकदार’ गुंतवणुकीला अचानक मोठा ब्रेक लागला आहे.
सेबी (SEBI) च्या एका स्पष्ट आणि कठोर इशाऱ्यानंतर डिजिटल गोल्डची मागणी तब्बल ४७% ने कोसळली असून, गुंतवणूकदारांमध्ये या नव्या प्रकारच्या गुंतवणुकीबद्दल मोठी संभ्रमावस्था आणि भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
एका महिन्यात ४७% ची विक्रमी घसरण Digital Gold
नोव्हेंबर २०२५ मध्ये डिजिटल गोल्डच्या मागणीत विक्रमी घट नोंदवली गेली आहे, जी या वर्षातील सर्वात मोठी मासिक घसरण आहे:
- घसरण: यूपीआयद्वारे होणारी डिजिटल गोल्डची खरेदी ४७% ने घटली.
- आर्थिक मूल्य: ही खरेदी ऑक्टोबरमधील ₹२२९०.३६ कोटींवरून घसरून नोव्हेंबरमध्ये केवळ ₹१२१५.३६ कोटी झाली आहे.
यावरून स्पष्ट होते की, मोठ्या रकमेचे व्यवहार करणारे गुंतवणूकदार या पद्धतीपासून दूर जात आहेत.
सेबीचा इशारा ठरला कळीचा
डिजिटल गोल्डच्या मागणीतील या मोठ्या घसरणीमागे सेबीचा (Securities and Exchange Board of India) इशारा हे सर्वात मोठे कारण आहे. सेबीने स्पष्ट केले आहे की:
- नियमन नाही (No Regulation): डिजिटल गोल्ड हे सेबीच्या थेट नियमांखाली येत नाही.
- संरक्षणाचा अभाव: त्यामुळे गोल्ड ईटीएफ (Gold ETF) किंवा सॉवरेन गोल्ड बॉन्ड (Sovereign Gold Bond) सारख्या सरकारी नियंत्रित गुंतवणुकीत मिळणारे संरक्षण (Protection) आणि विश्वास डिजिटल गोल्डमध्ये मिळत नाही.
- वॉल्ट तपासणी अशक्य: सर्वात मोठी समस्या ही आहे की, सेबी फिनटेक कंपन्यांच्या गोल्ड वॉल्ट्सची (Gold Vaults) तपासणी करू शकत नाही. म्हणजेच, गुंतवणूकदारांच्या नावावर ठेवलेल्या सोन्याची वास्तविक उपलब्धता आणि त्याची गुणवत्ता याची कोणतीही ठोस सरकारी हमी मिळत नाही.
लहान खरेदी वाढली, मोठे व्यवहार थांबले
सेबीच्या इशाऱ्यानंतर मोठ्या रकमेचे व्यवहार करणाऱ्या गुंतवणूकदारांवर जास्त परिणाम झाला आहे. आता गुंतवणूकदार लाखो रुपयांची खरेदी करण्याऐवजी फक्त लहान रकमेचीच खरेदी करत आहेत.
- युनिट्समध्ये वाढ: मूल्यामध्ये (Value) मोठी घट झाली असली तरी, नोव्हेंबरमध्ये डिजिटल गोल्डच्या खरेदीचे एकूण युनिट्स ६.४४% ने वाढून १२.३४ कोटी युनिट्सवर पोहोचले.
याचा अर्थ असा की, लोकांनी या गुंतवणुकीवरील विश्वास पूर्णपणे सोडलेला नाही, पण मोठी रक्कम (Bulk Investment) लावण्यापासून मात्र ते सध्या सावध झाले आहेत.
तज्ज्ञांचा सुरक्षित गुंतवणुकीसाठी सल्ला
बाजार तज्ज्ञांच्या मते, डिजिटल गोल्ड त्यांच्यासाठी उपयुक्त आहे ज्यांना अत्यंत लहान रकमेत आणि नियमितपणे (उदा. रोज ₹100) गुंतवणूक करायची आहे.
पण, जर तुम्हाला सुरक्षित, पारदर्शक आणि दीर्घकाळ टिकणारी सोन्यातील गुंतवणूक हवी असेल, तर तज्ज्ञ खालील सुरक्षित पर्यायांची शिफारस करतात:
- गोल्ड ईटीएफ (Gold ETF)
- एक्सचेंज ट्रेडेड गोल्ड रिसीट्स (Exchange Traded Gold Receipts)
- सॉवरेन गोल्ड बॉन्ड (SGB)
हे पर्याय पूर्णपणे नियंत्रित (Regulated) असून, सरकारी संरक्षण आणि विश्वसनीयतेची हमी देतात.
