Aai Scheme for Women राज्य सरकारने पर्यटन क्षेत्राला चालना देण्यासाठी आणि महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम व स्वावलंबी बनवण्याच्या उद्देशाने एक महत्त्वाकांक्षी पाऊल उचलले आहे. या उद्देशाने ‘आई’ हे महिला केंद्रित पर्यटन धोरण राबविण्यात येत आहे. या धोरणांतर्गत, पर्यटनपूरक व्यवसाय सुरू करू इच्छिणाऱ्या किंवा सध्या कार्यरत असलेल्या महिलांना ₹ १५ लाख रुपयांपर्यंतचे विनातारण आणि बिनव्याजी कर्ज (Interest-free and Collateral-free Loan) उपलब्ध करून देण्याची योजना आणली आहे.
‘आई’ योजना कशासाठी आहे? Aai Scheme for Women
‘आई’ योजना पर्यटन क्षेत्राशी निगडित असलेल्या महिलांना आर्थिक साहाय्य पुरवते. पर्यटन क्षेत्राशी संबंधित ४१ प्रकारच्या व्यवसाय आणि उद्योगांसाठी पर्यटन विभागाकडून या योजनेंतर्गत कर्जपुरवठा केला जातो. हे कर्ज पूर्णपणे विनातारण आणि बिनव्याजी (Interest-free) स्वरूपाचे असते.
या योजनेचा लाभ पर्यटनपूरक लहान-मोठे व्यवसाय चालविणाऱ्या महिलांना किंवा नवीन पर्यटनपूरक व्यवसाय सुरू करू इच्छिणाऱ्या महिलांना घेता येऊ शकतो.
योजनेच्या प्रमुख अटी आणि नियम
‘आई’ योजनेचा लाभ घेण्यासाठी महिला लाभार्थींनी खालील अटी आणि नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे:
- पर्यटन व्यवसायाची नोंदणी: पर्यटन व्यवसाय पर्यटन संचालनालयाकडे नोंदणीकृत असणे आवश्यक आहे.
- मालकी आणि संचालन: पर्यटन व्यवसाय महिलांच्या मालकीचा असावा आणि तो महिलांनीच चालविलेला असावा.
- कर्मचारी संख्या: व्यवसायातील ५० टक्के व्यवस्थापकीय व अन्य कर्मचारी महिला असणे आवश्यक आहे.
- परवानग्या: पर्यटन व्यवसायाकरिता आवश्यक असलेल्या सर्व परवानग्या प्राप्त असाव्यात.
- कर्ज परतफेड: कर्जाचे हप्ते वेळेत भरणे बंधनकारक आहे.
- स्थान: लाभार्थी, पर्यटन व्यवसाय आणि कर्ज देणारी बँक राज्यात स्थित असावी.
१५ लाखांपर्यंत कर्ज आणि व्याजाचा परतावा
पर्यटन क्षेत्रातील व्यवसाय उभारणीसाठी किंवा सध्या कार्यरत असलेल्या व्यवसायासाठी बँकेकडून ₹ १५ लाख रुपयांपर्यंतचे मुदतीत कर्ज मंजूर केले जाते.
- व्याजाचा परतावा (Subsidy): कर्जदार महिलेने कर्जाचा हप्ता वेळेत भरल्यास, त्यावरील व्याजाची रक्कम पर्यटन संचालनालयाकडून परत केली जाते.
- परताव्याची मर्यादा: व्याजाचा परतावा हा १२% च्या मर्यादेत किंवा ₹ ४.५० लाख मर्यादपर्यंत, जोपर्यंत कर्ज परतफेड होत नाही किंवा ७ वर्षांपर्यंत (यापैकी जे आधी घडेल) केला जाईल.
अर्ज कुठे आणि कसा करायचा?
या योजनेसाठी अर्ज करू इच्छिणाऱ्या महिला खालीलप्रमाणे संपर्क साधू शकतात:
- संकेतस्थळ (Website): maharashtratourism.gov.in या संकेतस्थळाला भेट द्यावी.
- संपर्क (Contact): शासकीय विश्रामगृह आवारातील पर्यटन भवन येथे संपर्क साधावा.
- ई-मेल (E-mail): ddtourism.nashik-mh@gov.in या ई-मेल आयडीवर थेट अर्ज करता येतो.
उपसंचालक, पर्यटन संचालनालय, नाशिक यांच्या मते, ही योजना महिलांसाठी अत्यंत उपयुक्त असून, महिलांनी याचा लाभ घेऊन पर्यटनवाढीसाठी आणि स्वतःला स्वावलंबी करण्यासाठी पुढाकार घ्यावा.
Maharashtra Labour Scholarship
